مروری بر زندگینامه مهندس محمد صادق فاتح یزدی

بدون شک فاتح یک مبتکر بود علاوه بر مدیر بودن اساساً اصل ورود ایشان به صنعت بافت هم  خودش یک ابتکار به حساب میآید. شاید نسل جدید ندانند که تا قبل از ورود فاتح به این صنعت  تمام مردم ایران به خصوص در روستاها دارای دستگاههای چرخ دستی یک نفره چوبی بودند که  زنان از صبح تا شب پشم های گوسفندان را با آن میریسیدند سپس نخهای تولیدی خود را  به شکل گلوله توپ برای بافت جوراب و کلاه و بلوز به کار میبردند در بافت پارچه هم دستگاههای  بزرگتری وجود داشت که در بعضی از خانه ها از جمله خانه عمه من در یزد کار گذاشته شده بود  و دختران جوان در آن پارچه بافی می کردند. 

از آغاز قرن جدید و با ورود دستگاههای ریسندگی و بافندگی صنعتی که مبتکر آن غربی ها  بودند و فلزی بود بساط چرخهای ریسندگی و دستگاههای بزرگتر بافندگی که چوبی بودند در  خانه ها جمع شد و به شکل صنعتی و کارخانه ای درآمدند خود آن مرحوم در خاطرات خودنوشت  آورده اند که یکی از کسب و کارهای تجاری خانواده پدری و پدر بزرگشان مدیریت همین بافندگی  خانگی بوده است. مثلاً برای آنها دستگاه و یا مواد اولیه محصول می خریدند و محصول آنها را  تحویل میگرفتند و در یک چرخه کامل تا صادرات این سیستم را مدیریت میکردند. 

طبق اسناد موجود قبل از فاتح فقط چند کارخانه دولتی مثل صنایع نساجی بهشهر با سرمایه  بانکها و دولت وارد این عرصه شده بود لیکن در بخش خصوصی فاتح اولین نفری است که ابتدا  همراه با فامیل خود مرحوم غضنفر و سپس به تنهایی وارد این عرصه میشود. 

دلایل اینکه فاتح را اولین در اولین سازها میدانم بسیار است که فقط به چند نمونه اکتفا میکنم :

 1- ساخت حوضچه های پساب برای کارخانه که در متن قبلی مفصل آمده است. 

2- ساخت اولین مسجد ضد زلزله با فونداسیون دقیق و پیشرفته علمی کرج؛ مسجد رسول  اکرم (ص) جهانشهر.  

3- ساخت اولین مرکز آموزش فنی و حرفه ای در کرج 

4- سازنده اولین محله اسلوب بندی شده طبق معیارهای نوین شهرسازی چهارصددستگاه اولین  محله ای است که در کرج به صورت اصولی بر مبنای شهرسازی ساخته شده است. گوهر دشت و  دولت آباد و عظیمیه همه اینها بعد از چهارصد دستگاه به وجود آمده اند محلاتی مثل مصباح و  ساسانی هم که قبلا ساکنانی داشتند بدون رعایت شهرسازی و کوچه های منظم بنا شده بودند. 

5- ساخت اولین مسجد دارای سالن آمفی تئاتر صندلی خور اهمان مسجد رسول اکرم (ص)) 

6- ساخت دو باب خانه سنتی یکی در بالای زمینهای خود جنب استانداری که فعلا خانه  هنرمندان شده است و یکی در داخل کارخانه که که در معرض تخریب قرار گرفته است و ذکر آن  در جاهای دیگر آمده است. به طور مثال در هر دو خانه قنات آب حاجی آباد که از شمال شهر  می آمد وارد زیرزمین شده حوض موجود را لبریز و دوباره خارج میشد وجود این حوض آب در  زیرزمین باعث میشد گردش هوا در تابستان را خنک نموده ساختمان بدون استفاده از پنکه یا  کولر که آن زمان زیاد در دسترس نبودند خنک میشد اینگونه استفاده ابتکارات را در مرحوم  فاتح حتی در ساخت سالنهای ریسندگی و بافندگی میتوانستیم ببینیم سقف سالن ها بسته نبود  بلکه با یک شیب به صورت پنجره خور باد موجود در فضا را به داخل سالنها هدایت می دهد. 

– راه اندازی کارگاهی کاملاً زنانه برای زنان بدسرپرست و یا بی سرپرست در کوچه پنجم  چهار صد دستگاه به ویژه زنان دارای فرزند یتیم 

– ایجاد شیرخوارگاه برای کودکان کرجی 

و…

برگرفته از کتاب فاتح – نویسنده حسن بقایی سریزدی