سه‌شنبه , 18 آگوست 2026

فاتح از زبان دکتر میرجلال‌الدین کزازی‌ استاد دانشگاه ،شاعر، نویسنده، مترجم، شاهنامه‌پژوه و ادیبِ ایرانی

هر زمان که در کرج، با کرجیان سخن می‌گویم، ناگزیر یادِ مردی در جانِ گفتارم می‌دود که نامش با بنای این شهر درآمیخته است؛ مردی که نه تنها آجر بر آجر نهاد، که معنا بر معنا افزود: محمدصادق فاتح.
کرجِ امروز، اگر سیمایی شهری یافته و از آبادیِ پراکنده به شهری با هویت بدل شده است، بخشی از این دگردیسی را وامدار همتِ اوست؛ همتی که از سوداگریِ تنگ‌نظرانه فراتر می‌رفت و به آینده می‌نگریست.

یکی از یادگارهای ارزشمند این بزرگ‌مرد، که کمتر به ژرفای آن اندیشیده‌ایم، خانهٔ هنرمندانِ امروزِ کرج است؛ جایگاهی که در آن، هنر و اندیشه مأوا یافته‌اند و استادان و هنرمندان، بی‌هیاهو، چراغ فرهنگ را روشن نگاه می‌دارند. این‌گونه بناها، تنها دیوار و سقف نیستند؛ این‌ها پناهگاهِ جانِ شهرند، جایگاهِ گفت‌وگو، آفرینش و پیوندِ نسل‌ها.

نیک‌نامان، به کردارشان زنده‌اند، نه به سنگ‌نوشته‌ها. فاتح از آن دست مردانی بود که نام خویش را در زندگی مردم نوشت، نه در حاشیهٔ تاریخ. اگر امروز در کرج، سخن از هنر، از آموزش، از زیستِ شهریِ فرهیخته به میان می‌آید، باید دانست که این رود، از چشمه‌هایی چنین آغاز شده است.

من هر بار که با کرجیان سخن می‌گویم، بر این باور پای می‌فشارم که شناختِ شهر، بی‌شناختِ سازندگان خاموش آن ناتمام است؛ و فاتح، بی‌گمان، از آن سازندگانِ خاموش اما ماندگار است ، مردی که کار کرد، ساخت، و بی‌آنکه خود بداند، نامش را به فرهنگ این شهر گره زد.